Koncepti i nevojave të përdoruesve u duhet gjithnjë e më shumë redaksive mediale

08.09.2022. / 15:40
Share
Korisničke potrebe
User Needs Model
Korisničke potrebe

Përfshirja e mendimit të publikut në krijimin e përmbajtjes së lajmeve si dhe në përcaktimin e fokusit dhe këndit të plasimit të atyre lajmeve po bëhet gjithnjë e më me rëndësi. 

Respektimi i nevojave të përdoruesve dhe plasimi i përmbajtjes në përputhje me ato nevoja do t'i sjellë dobi çdo mediumi sepse do të vërehet rritja e konsumit të përmbajtjes së atij mediumi dhe kthimi i publikut. Në shumicën e mediave ende nuk ka koherencë të mjaftueshme mes publikut dhe përmbajtjes.

Një nga avokuesit e parë të konceptit të nevojave të përdoruesit (User Needs Model) ishte Dmitry Shishkin, ekspert për transformimin digjital dhe inovacione. Dimitri kaloi më shumë se 20 vjet në BBC, ku ishte përgjegjës për zbatimin e modelit 'Nevojat e Përdoruesit' në ekipet e BBC World Service Language që nga viti 2016.

Koncepti i nevojave të përdoruesit, nevojave të lajmeve, nevojave të publikut, nevojave të përdoruesve të përmbajtjes, janë të gjitha fjalë që në fakt përshkruajnë të njëjtin koncept.

"Qasja ndaj nevojave të lajmit përfshin gjashtë trajtime të ndryshme redaktoriale të lajmit. Duke u fokusuar në detaje të tjera të stories përtej fakteve të ftohta, të ngurta, storia mund t'i ofrojë më shumë vlerë lexuesit, e që është dëshmuar shumë herë në rrethana të ndryshme",  thotë Shishkin.

Në BBC, Dmitri u ndihmoi ekipeve të adoptojnë gjashtë kategoritë e mëposhtme, si pjesë e strategjisë së tyre redaktoriale:
 

User Needs Model
User Needs Model - Burimi: Journalism.co.uk

Modeli ofroi gjashtë nevoja të ndryshme: më përditëso, më mbaj në trend, më eduko, më jep perspektivë, më frymëzo dhe më kthe.

"Mundësitë e rëndësishme dhe të qëndrueshme për rritje në redaksitë digjitale vijnë kur redaksitë i kënaqin nevojat karakteristike të përdoruesve të përmbajtjes së publikut të tyre duke i kuptuar ato drejt dhe duke i shfrytëzuar rolet dhe synimet e tyre të tregut" – thotë Dmitry Shishkin në artikullin e tij në LinkedIn, duke iu kthyer pesë vite më vonë fillimit të ndërtimit të këtij modeli.

Nëse nuk dëshironi të keni mbulueshmërinë e njëjtë si të tjerët, gjë që mund t'ju bëjë të parëndësishëm në vlugun e modeleve të kopjuara të raportimit, perspektivat e nevojave të përdoruesit mund të jenë mënyrë e shkëlqyer për t'u dalluar nga të tjerët.

Sot ka gjithnjë e më shumë storie për atë se përdoruesi i lajmit duhet të vihet në qendër të fokusit strategjik të mediumit. 

Ajo që duhet përmendur kur flasim për adoptimin e këtyre dhe të modeleve të ngjashme është se qasja ndaj nevojave të përdoruesit nuk lidhet me atë se gazetarëve u tregohet se çka të shkruajnë. Qëllimi i qasjes së këtillë është orientimi i redaksive se si të shkruajnë për atë që duan të shkruajnë. 

"Përzgjedhja e temës në vetvete nuk mjafton – gjithmonë është në vendin e parë nevoja e përdoruesit, e pastaj vjen zgjedhja e formatit. Një nga ushtrimet më të mira për thyerjen e akullit të cilin unë e bëj është ta lus redaksinë të ilustrojë një temë ditore të përzgjedhur rastësisht nga këndvështrimi i disa nevojave të përdoruesit. Gazetarëve u pëlqejnë këto ushtrime" – thotë Shishkin.

Gjasat janë shumë të mëdha që disa nga përmbajtjet që prodhojnë mediat tashmë t'i përgjigjen modelit të nevojave të përdoruesit.  Por, mundësitë për rritje mbesin në ato fusha të cilat ju nuk i keni mbuluar e të cilat i përfshin ky model. 

"Resursi më i nënvlerësuar në sektorin medial nuk janë paratë. Është fokusi"thotë Wolfgang Blau, president i Condé Nast International, i cili publikon brendet kryesore botërore si Vogue, Vanity Fair, Wired, GQ, Architectural Digest, Glamour dhe Condé Nast Traveler, dhe atë në 11 vendet e Evropës, Azisë dhe Amerikës Latine.
Duke analizuar ndryshimet që janë bërë në BBC, me sjelljen e këtij modeli pesë vite më parë, sipas fjalëve të Shishkinit, ndryshimet janë të hatashme. Edhe pse ekipi ka zvogëluar numrin total të storieve të publikuara për 60%, të gjitha metrikat mesatare për storie për kategorinë e nevojave të përdoruesit janë rritur, derisa publiku i përgjithshëm është trefishuar.

"Në vitin 2016 ishin kërkuar nevojat e përdoruesit "Më mbaj në trend", "Më jep perspektivë", "Më eduko", por ato nuk janë prodhuar mjaftueshëm – kjo ishte dukshëm mundësi e lëshuar. Ekipi dëgjoi, ndryshoi rezultatin, publiku reagoi pozitivisht, dhe pesë vite më pas numri mesatar i shikimeve të faqes për storie në ato kategori u rrit për 84%, 250% dhe 277%".

Shumë redaksi anembanë botës ose adoptojnë konceptin e BBC-së ose fillojnë të bëjnë hulumtime me publikun e tyre dhe krijojnë konceptin e tyre origjinal të bazuar në nevojat direkte të publikut të tyre.

Kështu, së fundmi The Atlantic ka publikuar konceptin e vet i cili përfshin pesë arsyet për shkak të të cilave disa lexues dhe dëgjues fokusohen në gazetarinë e tyre.

Ekipi nga The Atlantic realizoi anketa dhe hulumtime të bazuara në intervista me abonentët aktualë, potencialë dhe paraprakë, si dhe me personat në SHBA dhe në vendet e tjera të cilat dëgjojnë podcastet dhe artikujt narrativë të këtij mediumi. Mes tjerash, pjesëmarrësit e hulumtimit i pyetën se çka e bën mbulueshmërinë e tyre unike, a ia vlen të shpërndahet e të paguhet ajo, apo fare nuk pajtohen me këtë.

Rezultatet përfundimtare u paraqitën brenda këtyre pesë arsyeve:

  1. Më jep qartësinë më të thellë dhe kontaktin
  2. Më ndihmo të zbuloj ide të reja
  3. Sfidoji supozimet e mia 
  4. Më lejo të marr pushim domethënës
  5. Më njiih me autorët/et në krye të zanatit të tyre

Krijimi i koncepteve mund të realizohet edhe me specifika të caktuara, siç është tërheqja e publikut më të ri apo specifika tematike, dhe kësisoji The Conversation krijoi konceptin e vet i cili lidhet me temën e ndryshimeve klimatike, ku fokusi vihet te Më motivo (orientimi këshillëdhënës), Më eduko (gazetaria shpjeguese dhe gazetaria e bazuar në zgjidhje), Më mbaj në trend (paraqitjet e hulumtimeve), Më jep perspektivë (analizat për zgjerimin e horizonteve).

Koncept - The Conversation

Dusan Masic, i cili ishte gazetar shumëvjeçar dhe udhëheqës i zhvillimit afarist në BBC World Service, në Master classin e tij para tri vitesh ka shpalosur veglat dhe strategjitë për tërheqjen e publikut më të ri, të cilat gjithashtu mbështeten në ndërtimin e konceptit të nevojave specifike të përdoruesit, në këtë rast të publikut më të ri. Videoja është e titruar në maqedonisht, shqip dhe BHS.

Në ç'mënyrë mediat në Ballkanin Perëndimor mund të fillojnë zhvillimin e strategjisë së krijimit të përmbajtjes 

Lamija Aleckovic, këshilltare për gazetarinë digjitale në projektin BMAP FORWARD të USAID-it, thotë se "ne nuk jemi këtu të prodhojmë përmbajtje kot së koti dhe pa efekt. Publiku duhet dëgjuar dhe, në bazë të kësaj, të zhvillohet strategjia e krijimit të përmbajtjes e cila do t'i japë atë që kërkon, në mënyrën që kërkon dhe më e rëndësishmja – me qëllimin që ajo e kërkon".

Ajo tutje thotë se ne duhet të bëjmë një numër pyetjesh për të na ndihmuar të marrim përgjigje se si të ndërtojmë strategjinë tonë të krijimit të përmbajtjes e cila, sipas saj, duhet të jetë pjesë e çdo redaksie. Pyetjet që ne parashtrojmë janë: Cilat janë pritjet e publikut të mediumit tuaj dhe a janë ato në përputhje me atë që ju aktualisht bëni? Si e shohin rolin tuaj në shoqëri me përmbajtjen që ju ofroni? Ç'është e rëndësishme për mua si konsumator i përmbajtjes mediale? Duke u bazuar në renomenë dhe politikën redaktoriale të medumit, çka mund të më ofrojë mediumi mua?"

Aleckovic tutje thotë "duhet dëgjuar publikun jo vetëm lidhur me temat që ata i kërkojnë, por edhe mënyrat se si ato shtjellohen. Nga kjo do të mësojnë se çfarë duhet të jemi, duke u kujdesur që të ruhen vlerat dhe postulatet e gazetarisë".

Kur bëhet fjalë për procesin e fillimit të ndërtimit të kësaj strategjie, ajo tutje thotë se gjërave duhet t'u qasemi me thjeshtësi – të vihemi në pozitën e nxënësit, të përdorim veglat me të cilat do të mbledhim informatat nga publiku, të krijojmë grupe fokusi, të shfrytëzojmë rrjetet sociale për interaksion dhe thirrje për të ndarë mendimet, të dalim mes njerëzve... ka shumë mënyra. "Bëni pyetje konkrete: çka mendon, si po punojmë? Cilat janë pritjet tuaja nga ne? A janë përmbajtjet që ne përzgjedhim interesante dhe nëse jo – pse? A do t'ju dukeshin më interesante nëse do t'u qaseshim ndryshe, dhe në ç'mënyrë? Çka do të ishte e dobishme apo e kuptueshme? Ofrojuni mundësinë të dëgjojnë/lexojnë/shikojnë storien tuaj dhe punoni me ta së bashku duke mësuar saktë se si ata konsumojnë përmbajtjen, ku ngecin dhe pse".

Në bazë të mendimeve të grumbulluara dhe analitikës të cilën ju gjithsesi e keni, duhet zhvilluar skema e përzgjedhjes së temave dhe mënyrës së shtjellimit të tyre, si dhe zgjedhja e platformës në të cilin ato do të bëhen publike. Përzgjedhja! Duhet të ndajmë kohë dhe të jemi këmbëngulës si dhe të testojmë modelin e ri të punës dhe të ndjekim rezultatet. Modeli nuk konfirmohet brenda natës! Por kur dy segmentet, analitika e thatë e shifrave dhe përgjigjet e publikut, bëhen bashkë, përfundimet shndërrohen në strategji. Gjasat janë të mëdha që në këtë mënyrë redaksia të çlirohet nga hiperprodhimi, duke lënë hapësirë që në mënyrë më thelbësore, më të mirë e më të ndryshme të shtjellohen lajmet dhe storiet. Kështu krijohet hapësirë për prodhimin e përmbajtjeve origjinale, aq të nevojshme në mediat tona. Ka shumë shembuj nga jashtë, shembuj të mediave të vogla e të mëdha të cilat korrën sukses kësisoji sepse strategjinë e zhvillimit të përmbajtjes e konsiderojnë si çelësin e suksesit dhe të transformimit të tyre. Dhe mund të thoni: "por ato janë më shumë", "por ato kanë më shumë para", "por ato kanë më shumë njerëz", "por kanë departamente që merren vetëm me këtë punë"... mbase ka ardhur koha të hiqet kjo "por" dhe të provohet diçka. 

Në fund, ajo që thotë Lamija Aleckovic është se edhe nëse nuk arrihet zhvillimi i strategjisë së plotë, kjo qasje rëndom sjell përfundimin se "resurset duhen orientuar më mirë, dhe të hiqet dorë nga disa përmbajtje me të cilat harxhohen njerëz, kapacitetet dhe koha. Natyrisht, nëse nuk bëhet fjalë për lajmet/storiet të cilat publiku nuk i sheh si të rëndësishme, e ato vërtet janë të rëndësishme. Publiku duhet dëgjuar, por jo edhe me çmim të shpërfilljes së rolit informues dhe edukues së mediave në shoqëri".

Shumë modele janë krijuar anembanë botë, dhe për to si dhe për efektet e tyre pozitive do të bëhet fjalë tutje. Ajo që është e sigurtë është se redaksitë në Ballkan do të duhet të futen në procese të ngjashme të analizimit të nevojave të publikut, si dhe të krijmit të disa koncepteve të cilat u përgjigjen këtyre nevojave në praktikën e plasimit të lajmeve.

Ocijenite kvalitet članka